Guatemala

De Guatemala van De Pelikaan vertelt geen verhaal van één beroemde finca of één sterproducent. Deze koffie wordt gepresenteerd als een regionaal lot uit het noordwesten van Guatemala, meer precies uit Huehuetenango, en komt van kleine en middelgrote telers. Veel van die producenten behoren tot Maya-gemeenschappen uit de streek, wat deze koffie meteen stevig verankert in een landschap waar landbouw, taal en geschiedenis nog altijd dicht bij elkaar liggen.

Die herkomst is allesbehalve neutraal. De bonen groeien op 1.600 tot 2.000 meter hoogte, op kalksteenbodems en onder Inga-schaduwbomen, met jaarlijks 1.200 tot 1.400 millimeter regen en een gemiddelde temperatuur van 22 graden. Huehuetenango geldt bovendien als Guatemala’s hoogste en droogste niet-vulkanische koffieregio. Warme, droge lucht uit de vlakte van Tehuantepec beschermt de hellingen tegen vorst, waardoor koffie hier uitzonderlijk hoog kan rijpen en traag suikers opbouwt.

De variëteiten passen goed bij dat profiel. De Pelikaan noemt Bourbon, Caturra en Catuai. Bourbon staat bekend om sterke bekerkwaliteit, maar levert minder op en is gevoelig voor ziekten. Caturra is compact, productief en werd in Guatemala een belangrijk referentiepunt voor kwaliteit in Centraal-Amerika. Catuai is eveneens laag en groeikrachtig, en wordt vaak gekozen omdat hij dichter geplant kan worden. Samen vormen ze een klassieke Midden-Amerikaanse combinatie van finesse, structuur en opbrengst.

De verwerking is opvallend precies omschreven. De oogst loopt van januari tot april. De kersen worden handmatig geplukt in drie rondes, waarna een washed proces volgt met 24 tot 48 uur fermentatie, afhankelijk van de hoogte van de natte molen. Daarna droogt de koffie in de zon en volgt een mechanische afwerking en sortering. Zo’n gewassen methode haalt het vruchtvlees vroeg van de boon af en levert doorgaans een schonere kop op, met meer nadruk op zuren, helderheid en detail.

Aan de kant van de brander blijft De Pelikaan trouw aan ambacht. De koffie komt groen binnen, wordt in Zutphen in de eigen branderij verwerkt en volgens de brander via slow roasting gebrand. Daarbij bepaalt nog steeds het oog van de vakman het moment waarop smaak en geur optimaal naar voren komen. Voor deze Guatemala noemt De Pelikaan een milde sterkte van 2 en legt de producttekst de nadruk op intense zuren en wijntonen. Dat wijst op een branding die herkomst en levendigheid wil bewaren, niet op een donkere roast die alles in bitters duwt.

De officiële beschrijving is kernachtig maar veelzeggend: fijne, intense zuren, vol karakter en aangename wijntonen. Dat past bijna naadloos bij de reputatie van Huehuetenango, een regio die vaker bekendstaat om levendige aciditeit, een volle body en fruitige complexiteit. In de praktijk levert dat geen agressieve scherpte op, maar eerder een kop met spanning en richting. Deze koffie lijkt gebouwd op frisheid, met genoeg massa om niet dun of hoekig te worden.

Wie dieper proeft, kan in dit type SHB Attila Huehuetenango vaak accenten herkennen van citrus, karamel en melkchocolade naast die wijnachtige toon. Daardoor beweegt de koffie tussen sappig en zacht. De body blijft vol, de zuren zijn helder en de afdronk neigt lang en zoet te blijven hangen. Juist die combinatie maakt de koffie interessant voor liefhebbers van oorsprongskarakter: hij is uitgesproken, maar blijft toegankelijk door de balans tussen fruit, zoetheid en structuur.

Op de productpagina staan geen keurmerken zoals Fairtrade of biologisch, en ook Direct Trade wordt niet expliciet genoemd. Toch bevat het profiel wel concrete teeltinformatie die iets zegt over de praktijk in het veld. De koffie groeit onder Inga-schaduwbomen, wordt met de hand geplukt en komt van kleine en middelgrote boeren. Inga is in koffieland niet zomaar een schaduwboom: hij helpt stikstof in de bodem vast te leggen en kan biodiversiteit en bodembehoud ondersteunen. Dat is geen marketinglabel, maar wel een tastbaar landbouwdetail.

Voor deze specifieke Guatemala worden geen awards, wedstrijdresultaten of SCA-score vermeld. Ook een farm-level cuppingscore ontbreekt. Wel komt de koffie uit een regio met een sterke kwaliteitsreputatie. In de Guatemalteekse Cup of Excellence van 2025 haalden meerdere lots uit Huehuetenango scores van ruim 88 tot boven 91 punten. Dat zegt niets rechtstreeks over deze zak, maar het onderstreept wel dat deze herkomst internationaal serieus wordt genomen.

Een specifiek zetrecept geeft De Pelikaan niet mee, maar praktisch is deze koffie breed inzetbaar. Hij is verkrijgbaar als hele boon of gemalen voor onder meer Turkse koffie, cafetière, handmatige espresso, volautomaat, snelfilter, Aeropress en Chemex. Daarmee oogt deze Guatemala niet als een vluchtige seizoensrelease, maar als een vaste single origin binnen het assortiment. De verpakking zelf wordt niet als designobject uitgelicht, al gebruikt De Pelikaan voor zijn bonen wel zakken met een eenrichtingsventiel om versheid te bewaren. Een SCA-score staat niet vermeld, dus de koffie moet het volledig hebben van herkomst, verwerking en smaak in de kop.