Graciano Gesha

De naam op de verpakking is eenvoudig, Kees + Graciano, maar de herkomst is allesbehalve simpel. Deze Gesha komt van Los Lajones Estate in de Panamese provincie Chiriquí, op de zuidwestelijke flanken van het natuurgebied rond de vulkaan Barú. De farm van Graciano Cruz ligt uitzonderlijk hoog, met percelen tussen ongeveer 1.870 en 2.350 meter. Op het domein staat rond 40 hectare koffie, terwijl nog eens circa 100 hectare intact nevelwoud blijft. Juist die combinatie van hoogte, koele mist, vulkanische bodem en bosrand geeft de koffie zijn spanning en verfijning.

Producent Graciano Cruz is in specialty coffee al jaren een bekende naam. Hij is niet alleen boer, maar ook agronoom en een uitgesproken denker over verwerking en terroir. De Gesha op Los Lajones groeit op de hoogste delen van de plantage, waar de rijping trager verloopt en de kers meer aromatische concentratie opbouwt. Dat is belangrijk, want Gesha is geen gewone variëteit. Deze cultivar is beroemd om zijn florale geur, lichte structuur en bijna theeachtige elegantie. In Panama heeft juist dat profiel de variëteit wereldberoemd gemaakt, en op Los Lajones krijgt het bovendien een duidelijk eigen signatuur.

Voor deze release is gekozen voor een natural process, dus een droge verwerking. Dat betekent dat de rijpe koffiebessen niet direct worden ontpulpt, maar met schil en vruchtvlees aan de boon langzaam drogen. Op Los Lajones gebeurt dat op verhoogde droogbedden, met veel aandacht voor lucht, temperatuur en ritme. In veilingdocumentatie van de farm staat dat natural lots na de pluk eerst kort rusten en daarna 25 tot 30 dagen op African beds drogen, gevolgd door 60 tot 90 dagen rust in opslag. Die aanpak vraagt veel discipline, maar levert vaak een diepere zoetheid en meer fruitdruk in de kop op.

Bij Graciano Cruz is verwerking geen routine, maar een creatief instrument. De productpagina benadrukt dat hij fermentatie heel bewust stuurt, soms urenlang, soms dagen of zelfs weken, afhankelijk van het lot. Daardoor krijgt elke batch een eigen karakter, zonder dat de koffie modderig of log wordt. De branding van Koffie van Kees, voortgekomen uit het Amsterdamse koffieproject rond Café Keppler en Kees Kraakman, is hier duidelijk op filter gericht. De koffie staat in het assortiment als filterbranding voor V60, Chemex en het klassieke koffiezetapparaat. Alles wijst erop dat de roast bedoeld is om florale tonen, tropische zoetheid en een zacht mondgevoel zo open mogelijk te houden.

In het kopje laat deze koffie meteen zien waarom Gesha zo geliefd is. De eerste indruk is bloemig, met jasmijn als duidelijke verwijzing naar het klassieke Panamese profiel. Daarna komt meer rijp fruit naar voren. Koffie van Kees noemt papaya, mango en ananas, terwijl de uitgebreide producttekst ook cassis, besjes en tropisch fruit noemt. Dat maakt het profiel niet alleen floraler, maar ook voller en uitbundiger dan een heel strakke, gewassen Gesha. De natural verwerking geeft de koffie meer rondeur en meer geurige zoetheid.

Toch blijft de koffie volgens de beschrijving soepel en elegant. Crop 25 smaakt zeer zoet en bloemig, met een zacht mondgevoel en een aciditeit die medium intens is, maar vooral zoet overkomt. De tekst spreekt zelfs van een licht funky randje, wat hier niet gelezen moet worden als wild of zwaar, maar eerder als een gecontroleerde extra laag boven op het fruit. Het resultaat is een zijdeachtige body, een levendige maar ronde zuurgraad en een afdronk die lang blijft hangen. Deze Gesha mikt dus niet op pure finesse alleen, maar op finesse met breedte.

Los Lajones heeft ook buiten het kopje een uitgesproken profiel. De farm behoorde in 2004 tot de eerste biologisch gecertificeerde koffiefarms van Panama. Die certificering wordt niet meer actief gevoerd, maar volgens de farm zijn de agronomische keuzes nog altijd ecologisch georiënteerd. In beschrijvingen van de producent komen biologisch plaagbeheer, compost en een grote nadruk op natuurbehoud steeds terug. Dat past bij een domein waar een groot deel van het land uit primair nevelwoud bestaat. Ook de sterke focus op dry en honey processing sluit daarbij aan, omdat die methoden weinig tot geen water vragen.

Erkenning is er eveneens. Los Lajones dook opnieuw op in de Best of Panama veiling van 2025, waar een natural Geisha van de farm 93,88 punten kreeg en een washed Geisha zelfs 94 punten haalde. Dat zijn niet de scores van deze specifieke retailrelease, en daarom horen ze niet gelezen te worden als een directe beoordeling van Crop 25. Ze laten wel zien op welk niveau Graciano Cruz en Los Lajones opereren. Voor een blog over specialty coffee is dat relevante context, omdat het de reputatie van de farm onderbouwt zonder meer te claimen dan de bronnen toelaten.

Praktisch blijft deze release prettig helder. Er is geen exact zetrecept gepubliceerd, dus verhoudingen of doorlooptijden ontbreken. Wel positioneert de brander deze koffie nadrukkelijk als filterkoffie, geschikt voor V60, Chemex en het gewone koffiezetapparaat. De beschikbaarheid lijkt seizoensgebonden, want de koffie wordt expliciet gekoppeld aan Crop 25, dus aan een specifieke oogst. Dat past ook bij het karakter van een Panamese Gesha van hoge hoogte, zulke koffies verschijnen meestal als beperkte jaargang, niet als vaste huisblend. Opvallend is tenslotte de naamgeving, Kees + Graciano, want die zet brander en producent bewust naast elkaar. Daarmee wordt meteen duidelijk waar deze koffie echt om draait, niet alleen smaak, maar ook herkomst en makerschap.