La Hondurita – El Salvador

La Hondurita is een koffie met een duidelijke signatuur van plaats en persoon. De boon komt uit Chalatenango, in het noordwesten van El Salvador, en wordt geproduceerd door José Arnulfo Montiel Recinos, beter bekend als “Fito” Montiel. Hij is een tweede generatie koffieboer en runt Finca La Hondurita samen met zijn zoon José. Daarmee staat deze koffie niet alleen voor een boerderij, maar ook voor een familieverhaal waarin ervaring, opvolging en kwaliteitsgericht werken samenkomen.

De farm ligt op 1.550 tot 1.700 meter hoogte, in een van de hoogste koffiezones van het land. Chalatenango valt binnen de Alotepec-Metapán-bergketen, een heuvelachtig en vaak lastig bereikbaar gebied met vulkanische bodems. Zulke hoogtes vertragen de rijping van de kers, wat vaak meer spanning en gelaagdheid in de kop geeft. De gekozen variëteit is Pacamara, een Salvadoraanse kruising van Pacas en Maragogype, beroemd om zijn grote bonen en uitgesproken aromatische potentieel. Voor deze streek is dat geen toevallige keuze, want Pacamara voelt zich juist thuis in koele hooglanden zoals Chalatenango.

Voor dit lot koos Fito Montiel voor een natural verwerking, maar de verwerkingsstap gebeurde niet alleen op de farm. Sango vermeldt dat de kersen na de oogst naar CaféNor gingen, de carbon-neutrale mill van Alejandro Valiente. Daar kregen de kersen eerst 24 uur fermentatie. Daarna droogden ze 36 tot 42 dagen op verhoogde bedden in de schaduw. Dat is een vrij lang en gecontroleerd traject, bedoeld om veel zoetheid op te bouwen zonder de frisheid te verliezen.

Bij een natural blijft het fruit tijdens het drogen om de boon heen zitten. Daardoor trekken suikers en fruitige tonen dieper in het smaakprofiel. In het geval van La Hondurita leidt dat niet tot een wilde of overfermenteerde stijl, maar tot een rijpe en nette expressie. Sango roostert de koffie in kleine batches in de micro-roastery in Amsterdam en zet dit lot duidelijk neer als espresso. Een exacte roastcurve wordt niet genoemd, maar de combinatie van espressofocus, fruitige helderheid en Pacamara-structuur wijst op een branding die vooral zoetheid, textuur en levendige zuren in balans wil houden.

De roaster noemt drie duidelijke smaakankers: gedroogde abrikoos, melasse en grapefruit. Dat trio zegt veel over de opbouw van de kop. Gedroogde abrikoos geeft een warme, geconcentreerde fruitsensatie. Melasse duwt de koffie richting donkere suiker en stroperige zoetheid. Grapefruit brengt vervolgens een citruslijn die het geheel optilt en voorkomt dat de espresso te zwaar of log wordt. Het aroma mag daarom fruitig en diep worden verwacht, met tegelijk iets donkers en iets verfrissends.

In de mond lijkt deze koffie vooral te draaien om contrast. Pacamara staat bekend om intensiteit en aromatische breedte, terwijl de hoge ligging van Chalatenango vaak voor elegantie zorgt. Dat maakt La Hondurita waarschijnlijk vol van body, maar niet plomp. De aciditeit zal eerder doen denken aan sappige citrus dan aan scherpe zuren. De afdronk lijkt lang en zoet, met fruit dat langzaam overgaat in een bijna siroopachtige nasmaak. Juist voor espresso maakt dat profiel indruk, omdat het zowel kracht als precisie laat zien.

Het duurzaamheidsverhaal rond deze koffie zit vooral in de verwerking en in de manier waarop met landschap en producenten wordt omgegaan. CaféNor werkt met zonne-energie, bouwde de operatie uit richting volledige energie-onafhankelijkheid en gebruikt technologie voor afvalverwerking en traceerbaarheid. Alejandro Valiente beschrijft daarnaast afspraken met producenten over minder belastende teelt, zoals het vermijden van herbiciden en pesticiden en het ontwikkelen van biofertilizers. Sango vermeldt ook een waterzuiveringssysteem en ondersteuning voor tientallen omliggende smallholders, onder meer via infrastructuur en kennisdeling over permacultuur.

Ook Fito Montiel zelf heeft een sterke reputatie. Officiële Cup of Excellence-archieven laten zien dat La Hondurita in 2007 vierde werd in El Salvador met 90,65 punten. Een jaar eerder behaalde Montiel samen met Raúl Ochoa met het lot “La Montaña, La Hondurita” een derde plaats met 91,46 punten. In het historische farmprofiel van Alliance for Coffee Excellence staat bovendien dat op La Hondurita een deel van het land als natuurreservaat wordt behouden en dat tijdens de pluk extra loon werd betaald. Zulke details maken duidelijk dat kwaliteit hier al lang hand in hand gaat met zorg voor omgeving en arbeid.

Sango geeft voor deze boon één duidelijke zetaanwijzing: espresso. Dat past goed bij de combinatie van natural verwerking, Pacamara en de genoemde tonen van abrikoos, melasse en grapefruit. Andere recepten of filteradviezen worden niet vermeld. Wat beschikbaarheid betreft is dit duidelijk een microlot met beperkte oplage. De koffie staat in de actuele line-up van Sango, maar de productpagina stond bij raadpleging al als uitverkocht. Dat onderstreept het karakter van een seizoensgebonden release die vooral interessant is voor liefhebbers van uitgesproken, moderne espresso met herkomstkarakter.