Hertson Bernal

Hertson Bernal is geen naam die toevallig op een zak koffie belandt. Achter deze koffie staat een familieverhaal dat in 2006 echt vaart kreeg, toen Hertson en zijn broer Jesús Finca La Esperanza konden kopen. Dat lukte pas nadat zij, naast hun werk op een andere koffieboerderij, met een lulo-oogst genoeg spaargeld hadden opgebouwd om hun eigen project te starten. La Esperanza was toen geen glanzende specialty-farm, maar een verwaarloosd terrein met oude bomen, een slecht huis en versleten verwerkingsinfrastructuur. Juist daar zag de familie potentie, en stap voor stap werd de finca opnieuw opgebouwd.

De boerderij ligt in Guadalupe, in het departement Huila, op ongeveer 1.800 meter boven zeeniveau. Voor deze specifieke lotregistratie wordt een farm size van 4,25 hectare genoemd, met zandige bodems en selectieve handpluk als standaard. Dat past goed bij het profiel van Huila, een herkomst met een beschermde oorsprongsbenaming voor gewassen Arabica, bekend om zoete tonen, frisse aciditeit en een romig tot medium body. De variëteit is Cenicafé 1, een relatief nieuwe Colombiaanse cultivar die werd ontwikkeld door Cenicafé en de Federación Nacional de Cafeteros. Die variëteit combineert hoge productiviteit en resistentie tegen ziekten met een bekerkwaliteit die expliciet als specialty wordt omschreven.

Manhattan Coffee Roasters omschrijft deze koffie als “aerobic-washed”, en op de productpagina staat ook dat het gaat om een gewassen en gefermenteerde Cenicafé 1. De onderliggende groene lotinformatie van exporteur Mare Terra sluit daar opvallend goed op aan. Daar verschijnt hetzelfde profiel uit Guadalupe als een “XL Washed” lot met Cenicafé 1 op 1.800 meter, met pomelo als sleuteltoon. Het proces begint met het ontvangen en sorteren van rijpe kersen, gevolgd door ontpulpen, daarna een verlengde aerobe fermentatie van 120 tot 143 uur, vervolgens wassen en drogen in de buitenlucht. Zo’n aanpak geeft doorgaans meer helderheid en structuur dan een natural, terwijl de lange fermentatie extra spanning en fruitdiepte kan toevoegen.

Ook de branding vertelt iets over de bedoeling van de brander. Manhattan biedt deze koffie aan in een filter- en een espressoversie, en de eigen brew guide maakt duidelijk dat het huis werkt met aparte uitgangspunten voor beide zetmethodes. Daarmee lijkt het doel helder, namelijk een roast die de oorsprong transparant houdt, maar tegelijk genoeg zoetheid en textuur bewaart voor espresso. Bij filter zal de nadruk dus eerder liggen op helder fruit en elegantie, terwijl espresso wat meer ronding en tactiele zachtheid vraagt. Het blijft één koffie, maar met twee verschillende manieren om dezelfde herkomst te laten spreken.

In de kop zet Manhattan meteen de toon met grapefruit, melkchocolade en rode bessen. Dat klinkt klassiek en modern tegelijk. De citrus wijst op levendige frisheid, terwijl melkchocolade het profiel aardt en toegankelijk maakt. Interessant is dat de groene lotinformatie van hetzelfde Guadalupe-profiel daarnaast ook boter, blauwe bes en gele pruim noemt. Daardoor ontstaat een beeld van een koffie die niet alleen citrusgedreven is, maar ook een zachte, bijna romige onderlaag heeft. Het resultaat is geen schreeuwerige fruitbom, maar een koffie met gelaagdheid en controle.

In de kop zal de aciditeit waarschijnlijk het eerst opvallen, maar niet als iets scherps of dun. Huila staat juist bekend om medium tot hoge, citrusachtige aciditeit in combinatie met een romig mondgevoel, en Manhattan beschrijft deze koffie zelf als smooth. Daardoor lijkt het profiel gebouwd op balans, met een sappige opening, een ronde middenstructuur en een afdronk waarin grapefruit en besjes langzaam plaatsmaken voor zoetere chocoladeachtige tonen. Voor lezers die veel washed Colombia drinken, voelt dit profiel vertrouwd, maar door de lange fermentatie krijgt het net wat meer lift en diepte.

Op de productpagina van Manhattan staan geen certificeringen zoals Fair Trade of biologisch vermeld. Toch is de koffie opvallend transparant in wat er wel gedeeld wordt, namelijk producent, farmnaam, regio, hoogte, variëteit en verwerkingsmethode. Aan de kant van Mare Terra wordt die aanpak zelfs samengevat als een model rond “sustainability, traceability and training”. Op de finca zelf is duurzaamheid bovendien zichtbaar als langzame opbouw van infrastructuur. De familie vernieuwde de plantages, bouwde een nieuw beneficio, zette woonruimte neer voor gezin en werknemers, en werkt met selectieve handpluk. Buiten het oogstseizoen draait de boerderij met ongeveer vier tot zes mensen, tijdens de piek groeit dat uit tot tien tot veertien.

Er is ook erkenning, al komt die eerder uit de specialty-gemeenschap dan uit een grote internationale competitie. Nadat Hertson eerst weinig succes had op de feria van Guadalupe, won hij een jaar later een reis naar de Colombiaanse koffieregio, een moment dat zijn focus op specialty verscherpte. In 2023 kreeg hij daarnaast erkenning voor zijn bijdrage aan het project “Jóvenes Productores del Huila” en werd hij uitgenodigd om in Barcelona te spreken tijdens Encuentros Cafeteros. Voor de specifieke groene lotregistratie van dit gewassen Cenicafé 1-profiel uit Guadalupe staat bovendien een SCA-score van 86 punten gepubliceerd. Dat plaatst de koffie duidelijk in het specialty-segment, zonder hem als wedstrijdkoffie te hoeven verkopen.

Praktisch gezien positioneert Manhattan deze koffie in de “Rare” categorie, en dat zegt al veel over de beschikbaarheid. Het gaat niet om een vaste huismelange, maar om een kleiner, uitgesprokener lot dat afhankelijk is van oogst en voorraad. De koffie wordt verkocht als hele bonen, in 250 gram en 1 kilo, en is beschikbaar in zowel filter- als espresso-branding. Een specifiek zetrecept voor juist deze boon wordt niet apart gepubliceerd, maar de dubbele positionering maakt wel duidelijk dat de koffie bedoeld is voor thuisbrouwers die graag vergelijken hoe dezelfde herkomst zich in verschillende extracties gedraagt. Precies daarin zit de aantrekkingskracht van Hertson Bernal, het is een koffie die techniek, terroir en familiegeschiedenis in één vrij heldere kop samenbrengt.