Rwanda Nova ‘Cafe de Mamas’

Rwanda Nova “Cafe de Mamas” begint in het noorden van Rwanda, in Bukure in het Gicumbi District. Op de productpagina van Master’s Tea & Coffee staat dat de koffie via de Nova-coöperatie wordt verwerkt, ook wel “Cafe de Mamas” genoemd vanwege de vele moeders die er werken. Producentinformatie plaatst het wasstation op ongeveer 1.800 tot 2.000 meter hoogte, in een bergachtig gebied waar kleine boeren hun rijpe kersen aanleveren via Nova zelf en via de coöperaties Jyambere Muhinzi Wakawa, Dukorere Kawa en Berwa.

Achter dat station staat vooral de naam van Agnes Mukamushinja, die Nova samen met Felix Hitayezu uitbouwde nadat een ouder wasstation op dezelfde plek was stilgevallen. Nadat de vroegere coöperatie COOGIPROCA failliet ging, werd de locatie opgekocht en vernieuwd, waarna Nova vanaf 2015 zelf begon te verwerken en te exporteren. De naam “Cafe des Mamans” sluit aan op een vrouwenproject binnen IKAWA SAWA, dat duurzame Arabica-teelt wil koppelen aan een hoger inkomen voor vrouwelijke boeren. In de kop komt dat verhaal samen met terroir: vruchtbare vulkanische bodems, koele hoogtes en vooral Red Bourbon, een variëteit die bekendstaat om zoetheid, verfijnde zuren en een helder smaakbeeld.

Voor deze koffie wijzen de beschikbare herkomstgegevens op een gewassen Red Bourbon. Dat betekent dat de schil en het vruchtvlees al vroeg van de boon worden gehaald, waarna de resterende slijmlaag gecontroleerd fermenteert en daarna wordt weggewassen. Bij Nova gebeurt dat bij gewassen lots na handmatige selectie van rijpe kersen, mechanisch ontpulpen, een natte fermentatie van 12 tot 18 uur in betonnen tanks, wassen in kanalen en vervolgens drogen op verhoogde bedden tot ongeveer 10 tot 12 procent vocht. Zulke verwerking geeft meestal meer helderheid, meer definitie in het fruit en een schonere afdronk dan een natural lot.

Die nette structuur past goed bij de manier waarop Master’s Tea & Coffee roostert. De branderij in Zevenhuizen werkt met een kleine trommelbrander en roostert wekelijks in kleine batches, met veel aandacht voor de balans tussen zuurgraad, bitterheid en aroma. Voor Rwanda Nova wordt geen exacte brandgraad genoemd, maar de plaatsing in de categorie “Rond en Vol” en de combinatie van bloemige, fruitige en chocoladeachtige tonen wijzen op een branding die body en zoetheid wil opbouwen zonder het frisse karakter van de herkomst weg te drukken. Het doel lijkt dus geen extreme lichtbranding, maar een toegankelijke, gelaagde kop.

In het aroma laat deze Rwanda eerst iets bloemigs zien, daarna volgt rijp fruit en tenslotte cacao. De roaster noemt hem vol van smaak, met bloemige, fruitige en chocolade-aroma’s. In de internationale handelsinformatie over Nova “Café des Mamas” duiken daarnaast notities op als groene appel, bessen en biscuit, terwijl een recente gewassen Red Bourbon van Nova juist weer floral, clean, witte perzik, sinaasappelsnoep en karamel liet zien. Samen schetsen die bronnen een koffie die eerder helder en elegant dan zwaar en donker overkomt.

In de kop vertaalt zich dat naar een ronde, soepele body met een levendige maar beheerste aciditeit. De fruittonen blijven aanwezig, maar krijgen steun van chocolade en zachte suikers, waardoor de koffie niet scherp wordt. Daardoor werkt hij goed als zwarte koffie, precies zoals de roaster adviseert. De tip op de productpagina, “heerlijk als slow koffie, of koffie zonder melk”, past logisch bij een gewassen Rwanda die baat heeft bij rust, helder water en genoeg ruimte om florale en fruitige lagen te laten openen.

De duurzaamheidskant van Nova is opvallend concreet. Project Origin beschrijft dat Nova werkt met 2.880 kleinschalige boeren, waaronder 382 vrouwelijke boeren, en de onderneming koppelt koffieproductie aan sociale investeringen in de regio. Daarbij gaat het niet alleen om training en kwaliteitszorg, maar ook om schaduwbomen, groenteteelt, zorg voor bijen, steun aan armere gezinnen en de bouw van het “NOVA Bright Starts Early Childcare Centre”, zodat jonge moeders kunnen blijven werken. Voor “Cafe des Mamans” is dat extra relevant, omdat dit lot expliciet wordt verbonden aan een vrouwenproject dat inkomen en duurzame landbouw wil versterken.

Ook qua erkenning staat Nova inmiddels stevig op de kaart. In 2024 won NOVA Coffee in Gicumbi de eerste editie van de “Best of Rwanda” competitie met een score van 91,86 punten. Belangrijk is wel het onderscheid: die bekroonde koffie was een ander competitielot van dezelfde producent, niet per se dit specifieke gewassen winkellot van Master’s Tea & Coffee. Toch zegt zo’n resultaat veel over het kwaliteitsniveau van het station. In de geraadpleegde product- en producentinformatie worden overigens geen keurmerken zoals Fairtrade of biologisch genoemd, en voor dit specifieke retail lot staat ook geen SCA-score vermeld.

Praktisch gezien houdt Master’s Tea & Coffee het overzichtelijk. De koffie is verkrijgbaar als hele boon of in meerdere maalgraden, van cafetière tot piston-espresso, en wordt verpakt in 250 of 500 gram. Een uitgesproken verpakkingsdesign wordt niet naar voren geschoven, de nadruk ligt eerder op versheid, kleine batches en gebruiksgemak. Omdat de koffie actief in de webshop staat, oogt hij als een regulier seizoenslot binnen het assortiment en niet als een eenmalige veilingrelease. Voor liefhebbers van filter, slow coffee en zwarte bereidingen is dat goed nieuws, want juist in die zetmethoden komt het evenwicht tussen bloemigheid, fruit en chocolade het duidelijkst naar voren.