San Mateo – Oaxaca – Mexico

San Mateo is geen klassieke single farm, maar een community lot uit de Sierra Mazateca in Oaxaca. Nordic Roasting Company beschrijft deze koffie als een blend van 37 afzonderlijke microlots van kleine producenten uit de gemeente San Mateo Yoloxochitlán. De keten loopt via Red Beetle Coffee Lab en Raw Material, waardoor de aandacht verschuift van één beroemde finca naar een netwerk van families die in hetzelfde berggebied werken.

Die herkomst is allesbepalend voor het verhaal in de kop. De Mazateca ligt in het noorden van Oaxaca, tussen La Cañada en de Papaloapán-vallei, in een landschap van steile hellingen, nevelwoud, regen en mist. Het is bovendien een sterk inheemse regio, waar volgens de productinformatie 92 procent van de bevolking een inheemse taal spreekt, vooral Mazateeks. Zulke omstandigheden maken de teelt zwaar, maar geven de koffie ook traag rijpende kersen en een uitgesproken bergkarakter.

De bonen groeien hier op 1680 tot 1850 meter boven zeeniveau, een hoogte die meestal meer spanning en meer smaakdetail oplevert. De blend bestaat uit Typica, Mundo Novo en Bourbon. Typica en Bourbon gelden binnen arabica als klassieke rassen met sterke bekers, terwijl Mundo Novo ontstond uit een natuurlijke kruising van Bourbon en Typica en bekendstaat om zijn groeikracht. In de Mazateca zijn veel planten bovendien ouder dan veertig jaar, wat de opbrengst drukt maar de identiteit van de koffie juist verdiept.

Voor deze release koos de brander voor een washed verwerking. Dat betekent in eenvoudige woorden dat het vruchtvlees van de koffiebes vroeg in het proces wordt verwijderd, waarna de boon wordt gefermenteerd, gewassen en gedroogd. Nederlandse specialty bronnen leggen uit dat deze methode vaak leidt tot een schonere, helderdere kop, met meer nadruk op zuren, structuur en herkomst dan op zware, jamachtige zoetheid.

Voor community lots uit San Mateo beschrijven handelspartners een vrij precies washed traject: 12 tot 24 uur vertraagd ontpulpen, daarna 24 tot 36 uur natte fermentatie in houten of stenen tanks, gevolgd door gemiddeld 18 dagen drogen op patio’s of daken. Dat detail is niet letterlijk door Nordic zelf uitgeschreven voor deze zak, maar het geeft wel een geloofwaardig beeld van hoe washed koffie in deze gemeenschap wordt opgebouwd. Juist zo ontstaat vaak die transparante stijl waar bergkoffies uit Oaxaca om bekendstaan.

Nordic Roasting brandt deze koffie licht en raadt hem aan voor filter en moderne espresso. Dat past bij de bredere filosofie van het bedrijf, dat zegt te branden om de essentie van terroir zichtbaar te maken. Een lichte branding probeert hier dus niet om de boon zwaarder of donkerder te laten smaken, maar om hoogte, variëteit en verwerking zo helder mogelijk in de kop te laten spreken.

Opvallend genoeg geeft de productpagina geen vaste reeks proefnoten mee. In plaats daarvan moet de lezer het profiel afleiden uit de bouwstenen van de koffie zelf: hoge ligging, washed verwerking en lichte branding. Samen wijzen die factoren meestal op een schone aromatische kop, een levendige maar nette aciditeit, een slanke tot middelvolle body en een afdronk die eerder helder dan zwaar aanvoelt.

Wie toch smaakwoorden zoekt, vindt in vergelijkbare gewassen lots uit San Mateo vaak tonen als chocolade, honing, citrus en bloesem. Zulke noten mogen niet één op één op deze zak worden geplakt, maar ze helpen wel om de stijl te plaatsen. Verwacht daarom eerder finesse, zoetheid en detail dan brute intensiteit. Deze koffie lijkt gebouwd voor drinkers die graag laagjes proeven, niet voor wie vooral donker, bitter en zwaar zoekt.

De duurzaamste laag van deze koffie zit niet in een groot keurmerk, maar in de handelsstructuur eromheen. Raw Material profileert zich als een sociale onderneming die producentenwinst wil maximaliseren, terwijl Nordic op de eigen site benadrukt transparant te kopen en prijzen richting producent bekend te maken. Voor de Mazateca noemt de productpagina bovendien een duidelijk prijsverschil: waar lokale prijzen lang rond 35 Mexicaanse peso per kilo parchment lagen en in 2021 ongeveer 45 peso bereikten, betaalde Raw Material in 2023 gemiddeld 80 peso.

Daar komt bij dat premies in San Mateo volgens community informatie opnieuw in de groep worden geïnvesteerd, zodat leden meer autonomie en meer verwerkingsopties krijgen. De samenwerking met Terra Coffeas Mexico werd in 2022 formeel gemaakt, met steun rond verwerking, feedback en markttoegang. Publiek vindbare informatie noemt voor deze specifieke release geen competitieprijzen of bekerscores, wat de aandacht nog sterker verlegt naar traceerbaarheid en lange termijnrelaties.

Praktisch blijft Nordic dicht bij de essentie. De aanbeveling luidt filter en moderne espresso, maar er staat geen vaste V60- of espressoreceptuur bij. Dat geeft ruimte aan de thuisbarista, al verraadt de lichte branding wel dat precisie bij maling en extractie belangrijk zal zijn. Op verpakkingsvlak valt vooral op dat de zak volgens de brander uit 100 procent recyclebaar plastic bestaat.

Qua beschikbaarheid voelt San Mateo als een seizoensgebonden single origin, geen koffie voor permanent assortimentgevoel. Dat ligt voor de hand bij een lot dat uit 37 microlots van kleine boeren is opgebouwd en uit een oogstcyclus komt die in San Mateo rond de wintermaanden start, met aankomsten later in het jaar. Voor lezers die graag koffie drinken met een duidelijke plaats, duidelijke mensen en een heldere bergstijl, is dit precies het soort release dat laat zien hoe spannend Oaxaca kan zijn.