Setamo

Setamo begint in Bombe, in het Bensa-district van Sidama, in het zuiden van Ethiopië. Daar ligt het Bensa Setamo Washing Station, op een hoogte van 2100 tot 2300 meter. Meer dan 550 kleine boeren leveren er hun kersen aan, meestal van kleine familiepercelen. Die combinatie van hoge ligging, koele nachten en langzame rijping geeft de bonen een hoge dichtheid en veel aromatische precisie, precies het soort terroir waarvoor Sidama zo geliefd is in specialty coffee.

In dit verhaal staat dus niet één groot landgoed centraal, maar een netwerk van producenten rond een station dat kwaliteit bundelt. Keen noemt daarnaast Tariku Kare Banata als sleutelnaam in de keten, naast importeur Nordic Approach. Tariku groeide van medewerker in een washing station uit tot eigenaar van stations en exporteur. De variëteit wordt door Keen aangeduid als “Heirloom”, een brede verzamelnaam voor Ethiopische landrassen en lokale selecties. Juist die genetische rijkdom verklaart waarom Sidama-koffies vaak zo gelaagd, floraal en levendig smaken.

De verwerking is gewassen, en dat gebeurt hier opvallend zorgvuldig. De kersen worden met de hand geplukt, daarna in water gesorteerd zodat onrijpe en defecte vruchten eruit drijven. Vervolgens gaan de rijpe kersen door de ontpulper en fermenteert het perkament 24 tot 48 uur, afhankelijk van de temperatuur. In die fase breken natuurlijke micro-organismen het kleverige vruchtvlees af. Daarna wordt de koffie gewassen en gedroogd op verhoogde bedden tot een nauwkeurig vochtgehalte van ongeveer 10 tot 12 procent. Dat is klassieke Ethiopische washed verwerking, maar wel op een hoog niveau uitgevoerd.

Die aanpak stuurt de smaak duidelijk richting helderheid. Gewassen Sidama-koffies staan bekend om hun schone kop, frisse zuren en fijne florale tonen, en Setamo past precies in dat profiel. Keen versterkt dat karakter met een lichte branding, expliciet gericht op heldere smaken en transparantie van herkomst. De bedoeling lijkt niet om de boon voller of donkerder te maken, maar om de abrikoos, mandarijn en thee-achtige elegantie zo zuiver mogelijk te laten spreken.

Keen vat Setamo samen als clean, floral en elegant, met smaaktonen van Darjeeling, abrikoos en mandarijn. Dat is een treffende omschrijving. De Darjeeling-verwijzing wijst op zwarte thee, lichte kruidigheid en een verfijnde aromatische lift, terwijl abrikoos en mandarijn voor sappigheid en zoete citrus zorgen. Andere roasters die koffie uit dezelfde Setamo-herkomst aanboden, spreken ook over nectarine, citrus en black tea. Daardoor ontstaat een consistent beeld van een koffie die niet schreeuwerig fruitig is, maar juist delicaat en precies.

In de mond draait alles om balans. De zuren lijken helder en levendig, maar niet scherp. Het mondgevoel noemt Keen zijdezacht, terwijl andere beschrijvingen van dezelfde herkomst spreken over een medium body en een schone afdronk. Daardoor voelt Setamo eerder verfijnd dan zwaar. De nasmaak zal waarschijnlijk lang aanhouden in de richting van thee, steenfruit en zachte citrus. Voor liefhebbers van uitgesproken, transparante Ethiopiërs is dat precies de charme van deze koffie.

De duurzaamheidskant van Setamo zit vooral in de structuur achter de koffie. Keen verkoopt de boon als direct trade en single origin, en laat de keten ook concreet zien: Tariku Kare Banata, Nordic Approach en Keen. Op stationniveau krijgt dat extra betekenis, omdat Bensa Setamo volgens Keen en andere beschrijvingen training, markttoegang en kwaliteitsstandaarden biedt aan de aangesloten boeren. Tariku Coffee presenteert duurzaamheid, eerlijke ketens en organische landbouw bovendien als kernwaarden van het bedrijf achter de export.

Ook qua erkenning is het verhaal degelijk, al blijft het belangrijk om precies te formuleren. Voor deze specifieke Setamo-partij publiceert Keen geen aparte SCA-score of wedstrijdresultaat. Wel wordt Bensa Setamo door andere roasters omschreven als biologisch gecertificeerd, en Tariku Coffee vermeldt een onderscheiding van de African Fine Coffee Association in 2019/2020 voor gewassen koffie. Dat is dus een erkenning op producent- of exporteursniveau, niet expliciet voor deze exacte partij, maar het zegt wel iets over de reputatie achter de naam.

Praktisch blijft Keen dicht bij de essentie. Op de productpagina staan herkomst, station, hoogte, proces, smaaktonen en zelfs coördinaten van de oorsprong, maar geen apart zetadvies voor filter, espresso of een specifieke receptuur. Wel staat duidelijk dat het om een licht gebrande koffie gaat, wat doorgaans goed past bij filterbereidingen waarin helderheid en florale nuances centraal staan. De koffie wordt aangeboden in 250 gram en 1000 gram, en verschijnt daarmee niet als extreem minieme competitie-uitgave, maar als een serieuze seizoenskoffie binnen het vaste single-origin assortiment.

Juist daardoor leest Setamo als een koffie met veel detail, maar zonder opgeklopte mythologie. De herkomst is transparant, de verwerking is klassiek en precies, en het smaakbeeld is herkenbaar Ethiopisch zonder cliché te worden. Voor een blog of koffietafelgesprek is dat misschien wel de kern: Setamo vertelt geen verhaal van spektakel, maar van vakmanschap, hoogte, selectie en een kop die zijn elegantie stap voor stap onthult.