Costa Rica El Churro

Costa Rica El Churro van A Matter of Concrete begint bij Aquiares Estate, onder leiding van Diego Robelo. Dit historische domein ligt in Aquiares, in de provincie Cartago, op de flanken van de Turrialba-vulkaan. De percelen voor deze koffie liggen op 1100 tot 1300 meter hoogte, tussen de Aquiares- en Turrialba-rivier. Die ligging zorgt voor vulkanische bodems, veel regen, koele nachten en een landschap dat koffie langzaam laat rijpen en aromatisch houdt.

Aquiares werd al in 1890 opgericht en groeide uit tot een van de grootste en bekendste koffiedomeinen van Costa Rica. De naam betekent letterlijk “land tussen rivieren”, een verwijzing naar zowel het terrein als de lokale geschiedenis. Voor El Churro gebruikt het domein de variëteit F1 Centroamericano. Dat is een moderne hybride van Sarchimor T-5296 en Sudan Rume, ontwikkeld om het beste van twee werelden te verenigen, namelijk stevigheid op het veld en verfijning in het kopje. Daardoor is dit geen willekeurige exotische boon, maar een ras met duidelijke agronomische én sensorische waarde.

De naam “Churro” verwijst naar de opvallende verwerking. De kersen worden in zwarte kunststof gerold en afgesloten in de solar dryer, zodat warmte wordt vastgehouden en zuurstof buiten blijft. Aquiares noemt dat een thermische fermentatie, A Matter of Concrete omschrijft het als een natural anaerobic. Voor de nieuwe oogst werd de fermentatie bovendien teruggebracht van 48 naar 36 uur. Juist die ingreep maakt deze versie schoner en vriendelijker, terwijl het wilde tropische karakter overeind blijft.

Die methode duwt de koffie bewust richting wijnachtige en licht alcoholische tonen, maar zonder dat het profiel ontspoort. Warmtebestendige micro-organismen krijgen de hoofdrol, waardoor het proces beter te sturen is dan bij een losse, open fermentatie. Daarna vertaalt de brander dat karakter naar de branding. A Matter of Concrete kiest hier voor een filtergerichte roast met focus op helderheid en expressie. Het doel was niet om de funk weg te poetsen, maar om de boozy rand iets te temperen en de fruittonen preciezer neer te zetten. De brander adviseert bovendien om de koffie enkele dagen rust te geven na de roastdatum.

Deze koffie wordt door de brander samengevat als silky, winegums en pineapple, en die drie woorden zetten meteen de toon. In de uitgebreidere beschrijving komen daar ananas, vers appelsap, glühwein en limoncello bij. Dat is een opvallende combinatie, maar geen loze marketingtaal. El Churro is duidelijk aromatisch, sappig en licht rebels, met een geur die spannend blijft zonder zwaar of log te worden. Het resultaat is een kop die direct aandacht vraagt.

In de mond beweegt de koffie tussen fris en warm. De aciditeit doet denken aan appel en tropisch fruit, terwijl de wijnachtige kant meer diepte geeft dan scherpte. De body blijft zijdeachtig, niet plakkerig, en de afdronk is schooner dan de naam “anaerobic” misschien doet vermoeden. Dat evenwicht maakt El Churro interessant voor lezers die houden van uitgesproken fermentatie, maar geen behoefte hebben aan overrijpe of rommelige smaken. Het is een funky koffie, maar wel een gecontroleerde en overtuigende versie daarvan.

Aquiares heeft ook buiten het kopje gewicht. Het domein geldt al jaren als een voorbeeld van duurzame koffieteelt op grote schaal. Het is sinds 2003 Rainforest Alliance gecertificeerd en wordt vaak genoemd als een regeneratief modelbedrijf. Op het terrein liggen naast koffieplantages ook beschermde regenwoudzones, die samen een ecologische corridor vormen. Daarnaast plant Aquiares veel schaduwbomen, beschermt waterlopen en levert het zelfs drinkwater aan omliggende gemeenschappen.

Ook sociaal is de structuur van Aquiares bijzonder, omdat het domein niet alleen koffie produceert maar ook een hechte gemeenschap draagt. Onderzoek en veredeling spelen er eveneens een grote rol. Aquiares werkte samen met onder meer CATIE, CIRAD en World Coffee Research aan hybride rassen en klimaatrobuuste teeltmodellen. De variëteit Centroamericano is daar een zichtbaar resultaat van. Voor deze specifieke nanolot wordt geen publieke Cup of Excellence-klassering of SCA-score genoemd, maar de estate zelf heeft duidelijk erkenning opgebouwd als duurzame en innovatieve producent.

Voor deze koffie publiceert A Matter of Concrete geen exacte V60- of espressoreceptuur. Wel geeft de brander aan dat de filterroasts zijn ontwikkeld voor helderheid en expressie, en tegelijk verrassend goed werken als espresso. Daardoor blijft de koffie breed inzetbaar, zolang de bereiding ruimte laat voor zuren, fruit en finesse. Verder vermeldt de brander dat de zak meestal kort na branding wordt verzonden en dat een paar dagen rust helpt om de smaken verder te openen.

Ook de verpakking krijgt opvallend veel aandacht. A Matter of Concrete kiest bewust voor “form vs function vs less waste” en biedt drie opties. De herbruikbare A.M.O.C. Jar is gemaakt van volledig recyclebaar PET, terwijl de Refill-vacuumverpakking ongeveer 40 procent lichter is dan een standaardzak. Voor grotere hoeveelheden is er een kilozak met hoge barrièreeigenschappen. El Churro verschijnt bovendien als limited nanolot, dus de beschikbaarheid is per definitie klein en mogelijk seizoensgebonden. Precies dat past bij het karakter van deze koffie, uitgesproken, tijdelijk en moeilijk te vergeten.