Bette Buna

Bette Buna komt uit Taferi Kela, een afgelegen district in D’ara, ver in het zuiden van Sidama, in de handel vaak nog Sidamo genoemd. De naam betekent “Huis van Koffie”, maar achter die naam zit vooral familiegeschiedenis. De boerderij werd in 1939 opgebouwd door de grootouders Syoum en Emame. Na het overlijden van Dawits grootvader namen Dawit en Hester Syoum-Westerveld het erf over en bouwden het uit tot een moderne specialty-operatie met eigen kwekerij, washing station en een team van vaste medewerkers.

Ook het landschap helpt mee aan het karakter van de koffie. De farm ligt grofweg tussen 1.988 en 2.200 meter hoogte, in vruchtbare, koele hooglanden waar kersen langzaam rijpen en daardoor meer zoetheid en spanning ontwikkelen. Sidama staat bekend om frisse zuren, florale tonen en een precieze smaakopbouw. Binnen de brede Ethiopische heirloom-traditie werkt Bette Buna in Taferi Kela vooral met JARC 74112 en 74158, selecties uit het Ethiopische onderzoeksprogramma die geliefd zijn om hun kopkwaliteit, regionale aanpassing en sterke agronomische basis.

Voor gewassen loten uit Taferi Kela begint het werk dezelfde dag als de pluk. De kersen worden eerst in water gesorteerd, zodat minder dichte of beschadigde vruchten eruit vallen. Daarna worden ze ontpulpt en 48 tot 72 uur gefermenteerd om het kleverige vruchtvlees van het perkament los te krijgen. Vervolgens rust de koffie nog ongeveer 12 uur in schoon water en droogt hij circa twee weken op verhoogde bedden. Dat proces klinkt technisch, maar het doel is helder, een schone kop, meer definitie en een zoet profiel zonder ruis.

Juist bij Sidama-koffie maakt washed verwerking veel verschil. Waar natural vaak meer jammy fruit en extra body geeft, laat washed eerder citrus, bloemen en precieze zuren zien. Dat sluit goed aan bij de manier waarop Coffeecompany brandt. De Amsterdamse branderij zegt zoetheid maximaal naar voren te willen halen zonder de boon donker te branden, en introduceert Bette Buna zelf als een “superzoete” nat verwerkte Ethiopiër. Daardoor lijkt de brand vooral bedoeld om transparantie en sappigheid te bewaren, niet om de koffie zwaarder of rokeriger te maken.

In het kopje wijst alles dus op een profiel dat tegelijk levendig en geruststellend is. Coffeecompany zet de koffie neer als uitgesproken zoet, en dat past bij wat andere inkopers bij washed Taferi Kela lots beschrijven: citroen, witte bes, abrikoos, witte suiker en zachte karamel. Andere roasters die met Bette Buna uit Sidama werkten, noemen daarnaast koffiebloesem, een lichte notige zachtheid en melkchocolade. Samen schetsen die notities een koffie die florale lift combineert met ronde, herkenbare zoetheid.

De kern ligt daarmee niet in wilde fermentatie of overdreven wijnigheid, maar in balans. De aciditeit oogt helder en citrusachtig, het mondgevoel eerder zijdeachtig tot medium, en de afdronk schoon, licht zoet en soms bijna thee-achtig. Dat profiel past goed bij hooggelegen Sidama-koffie, waar washed verwerking vaak de fijnste details laat spreken. Bette Buna lijkt daardoor een boon voor lezers die Ethiopische expressie zoeken, maar dan met rust, controle en veel helderheid in de kop.

Duurzaamheid is hier geen los label naast de koffie, maar onderdeel van het bedrijfsmodel. Bette Buna werkt met eigen farms en een netwerk van meer dan 3.500 community farmers, deelt klimaatbestendige zaailingen uit, gebruikt intercropping, natuurlijke bemesting en bijenteelt, en investeert in herbebossing rond Taferi Kela. Die ecologische aanpak loopt samen met sociale impact, via trainingen, vaste banen en een hoge mate van traceability tot op de mensen die plukken, verwerken en drogen. In de geraadpleegde lotinformatie ligt de nadruk daardoor meer op directe transparantie en lokaal opgebouwde waarde dan op keurmerken of wedstrijdverhalen.

Praktisch gezien oogt Bette Buna vooral als een seizoensmatige single origin, niet als een vaste jaarrondkoffie. Coffeecompany introduceerde de boon expliciet als nieuwe release, wat goed past bij de oogstkalender van Taferi Kela, die loopt van november tot januari, en bij de beperkte volumes van gewassen top lots uit Sidama. De publieke communicatie rond deze koffie draait daardoor vooral om herkomst, verwerking en karakter. Dat is voor een specialty-release als deze eigenlijk precies de juiste focus, de boon hoeft niet harder te roepen dan de inhoud van de kop.