Colombia Primitivo

Colombia Primitivo begint in Villa Betulia, een farm in San Adolfo, gemeente Acevedo, in het departement Huila. Deze koffie groeit op ongeveer 1600 meter hoogte, in een gebied dat bekendstaat om koele microklimaten, berglucht en vruchtbare vulkanische bodems. Zulke omstandigheden vertragen de rijping van de kers en helpen aroma, densiteit en frisheid op te bouwen. Voor een lichte branding is dat precies het soort terroir dat spanning en detail in de kop kan dragen.

De producent is Luis Anibal Calderón, een tweede generatie koffieboer die al jong in het veld werkte en Villa Betulia later uitbouwde tot een farm met een sterke reputatie in specialty coffee. Grounds Coffees beschrijft hem als een van de meest innovatieve boeren van Acevedo, terwijl andere vakbronnen benadrukken dat hij al vroeg koos voor kwaliteit boven volume. Sinds 2012 plant hij steeds meer bijzondere variëteiten. De cultivar achter deze koffie heet Primitivo, vaak ook Bourbon Primitivo genoemd, en ontstond nadat hij in 2017 een afwijkende Bourbon-boom ontdekte en de zaden daarvan apart verder kweekte.

Voor deze lot worden rijpe kersen gebruikt die een oxygen-free natural anaerobic fermentatie van 40 uur ondergaan. In de praktijk betekent dat dat de hele kers zonder zuurstof fermenteert in afgesloten tanks of GrainPro-zakken. Tijdens dat proces breken natuurlijke enzymen suikers af, waardoor extra aromatische verbindingen ontstaan. Daarna wordt de koffie gedroogd, in andere beschrijvingen van deze Primitivo op verhoogde bedden en met veel aandacht voor temperatuur, pH en vochtverlies, zodat de uitgesproken stijl niet omslaat in onrust.

Ief & Ido brandt deze koffie licht. Dat past goed bij een boon met veel fruitspanning en een zeldzame varietale identiteit, omdat een lichte branding helderheid bewaart in plaats van de koffie te verstoppen achter roasttonen. Op de productpagina valt ook op dat de brander geen star recept oplegt. Juist het tegenovergestelde gebeurt: verschillende zetrecepten kunnen andere kanten van de koffie naar voren halen, waardoor deze release uitnodigt tot spelen met ratio, temperatuur en extractie.

De officiële smaaknotities van Ief & Ido zijn pruim, berry-like acidity, peterselie en rozemarijn. Dat is een opvallende combinatie, omdat het profiel tegelijk rijp fruit en groene, bijna aromatische kruidigheid laat zien. In het aroma mag daarom een zoete, donkere fruittoon worden verwacht, met daaronder iets fris en kruidig. De koffie profileert zich niet als klassiek chocoladeachtig of notig, maar eerder als levendig, experimenteel en expressief.

Qua structuur geeft de brander de body, zoetheid en balans elk drie van de vier markeringen, terwijl de aciditeit op vier van de vier staat. In de praktijk wijst dat op een kop met duidelijke zuren, voldoende zoet draagvlak en een mondgevoel dat aanwezig blijft zonder zwaar te worden. De afdronk lijkt lang en veranderlijk, mede doordat fruit en kruid elkaar afwisselen. Daardoor kan dezelfde koffie bij een andere zetmethode meer pruim en bessen tonen, of juist meer botanische spanning laten zien.

Op duurzaam vlak is vooral de handelsketen relevant. Ief & Ido noemt deze koffie expliciet “Direct Trade via Grounds Coffees”. Grounds licht toe dat dit model tussenhandel wegneemt, inzet op traceerbaarheid en streeft naar een eerlijkere verdeling van inkomsten. Bovendien werkt het bedrijf met single-estate microlots en een lokale sourcingpartner in Colombia, Plurilateral Solutions, wat de herkomstcontrole verder versterkt.

Ook de producent zelf heeft aantoonbare erkenning opgebouwd. Grounds spreekt over internationale waardering voor Luis Anibal Calderón, en Cafe Imports noemt hem een top-30 finalist van Huila Best Cup 2016. Daarnaast geldt Villa Betulia inmiddels voor veel boeren in de regio als voorbeeldbedrijf, mede omdat collega’s er advies zoeken en zaden willen verkrijgen. Voor deze specifieke batch worden op de productpagina geen keurmerken, geen Cup of Excellence-resultaat en ook geen SCA-score vermeld.

Voor thuisgebruik biedt Ief & Ido deze koffie aan als hele boon of gemalen, in verpakkingen van 250 gram en 1 kilo. Een vaste receptkaart voor juist deze boon ontbreekt, maar de brander benadrukt wel dat verschillende recepten merkbaar andere smaakbeelden geven. Dat maakt Colombia Primitivo vooral aantrekkelijk voor drinkers die graag finetunen en vergelijken. Ten tijde van raadpleging stond de koffie als uitverkocht vermeld, wat goed past bij het idee van een kleine, tijdelijke release rond een zeldzame variëteit.