Museumwinkel De Witte Os

More About Museumwinkel De Witte Os

Museumwinkel De Witte Os is onderdeel van Museum Joure en ligt aan Midstraat 97 in Joure. Het museum beschrijft de winkel als de oudste Douwe Egberts-winkel van het land. De bredere Douwe Egberts-geschiedenis op deze plek gaat volgens het museum terug tot 1753. Dat jaartal verwijst naar de oorsprong van het koffie- en theebedrijf in Joure.

De naam De Witte Os wordt gekoppeld aan Johannes Hessel de Jong. Hij kocht in 1871 de winkel naast het familiehuis en gaf die de naam De Witte Os. De huidige museumcontext ontstond later. De voorloper van Museum Joure, Stichting Johannes Hesselhuis, opende op 1 juli 1976 in het vroegere Douwe Egberts-pakhuis aan de Geelgietersstraat. Museum Joure bestaat nu uit tien gebouwen.

Historische winkel en museumbranderij

De Witte Os functioneert vandaag als museumwinkel binnen een erfgoedomgeving. Voor de huidige koffiebranderij is geen apart oprichtingsjaar openbaar gedocumenteerd. Ook een aparte oprichterslijst of oprichtingsmotief voor de hedendaagse brandactiviteit is niet publiek vastgelegd. Daardoor ligt de nadruk in de beschikbare informatie vooral op de historische winkel, de Douwe Egberts-erfenis en de rol van Museum Joure.

De koffie wordt gemaakt in een traditionele museumbranderij. Sipke de Schiffart is daarbij de publiek genoemde koffiebrander. Hij werkte eerder als melangeur bij Douwe Egberts. Volgens de beschikbare informatie regelt hij de aankoop van groene koffie, of werkt hij met groene koffie die als gift van Douwe Egberts komt. Hij brandt de koffie samen met twee vrijwilligers.

Apparatuur en werkwijze

De brander in het museum is afkomstig uit de monsterkamer van Douwe Egberts. Deze brander werd aan Museum Joure geschonken en kreeg een plek in het Kadehuis. Een lokaal persbericht uit 2015 over Batavia 1753 noemt de brander een Probat-koffiebrander. In dat bericht staat ook dat de koffie in kleine hoeveelheden in het museum werd gebrand.

Over de technische kant van het brandproces is weinig openbare informatie beschikbaar. Huidige brandprofielen, batchgrootte, brandercapaciteit en gebruikte software voor kwaliteitscontrole zijn niet publiek gedocumenteerd. Daardoor blijft de beschrijving van de brandpraktijk beperkt tot de historische apparatuur, de betrokken personen en de kleinschalige museumsetting.

Koffieassortiment

Het gedocumenteerde koffieaanbod bestaat uit Ouwe Douwe, Pittige Weduwe en Batavia 1753. Alle drie worden vermeld als bonen en als gemalen koffie. Ouwe Douwe is beschreven als een Arabica-melange uit Kenya, Colombia en Centraal-Amerika. Pittige Weduwe is beschreven als een melange uit Brazilie, Centraal-Amerika en Colombia.

Batavia 1753 wordt beschreven als een Single Origin Specialty uit het gebied rond Bandung in Indonesie. De naam verwijst naar 1753 en naar Batavia, of Djakarta, als historische haven voor koffietransport. Het assortiment sluit daarmee aan bij de historische lijn die Museum Joure rond Douwe Egberts presenteert.

Naast koffie vermeldt de webshop losse thee en geschenkverpakkingen. Voorbeelden zijn Zomerthee, Jouster griene tee, Jouster Winterthee, Earl grey, Citroenthee en Jasmijnthee. Ook pakketten zoals Jouster Punt, De Molenaar, Jouster Doaske, Pompebled, De Flecke en De Vegelin staan op het formulier.

Herkomst en keteninformatie

De openbare herkomstinformatie noemt Kenya, Colombia, Brazilie, Centraal-Amerika en Indonesie. Voor Batavia 1753 is het gebied rond Bandung apart vermeld. Verdere keteninformatie is niet publiek uitgewerkt. Namen van boerderijen, cooperaties, importeurs, contractvormen, FOB-prijzen en traceerbaarheidsdocumenten zijn niet openbaar gedocumenteerd.

Het jaarverslag over 2024 meldt dat de inkoopprijzen van groene koffiebonen, thee en suikerwerk stegen. Het verslag noemt geen leveranciers van groene koffie. Ook koffiespecifieke certificeringen, verpakkingsmaterialen, afvalbeleid en koolstofdata zijn niet openbaar vastgelegd. Wel beschrijft Museum Joure verduurzaming van gebouwen binnen het museumcomplex.

Verkoop, capaciteit en museumcafe

De koffie, thee en geschenkverpakkingen worden verkocht via een online bestelformulier en in Museumwinkel De Witte Os. Het formulier vermeldt een limiet van zeven pakken koffie per bestelling. Die limiet hangt samen met de beperkte capaciteit van de museumbranders. Bestellingen die voor woensdag 12.00 uur binnenkomen, worden op donderdag of vrijdag geleverd of aan de post overgedragen.

Het jaarverslag over 2024 vermeldt dat artikelen van De Witte Os kunnen worden betaald bij de centrale VVV- en museumbalie en in De Witte Os zelf. Groothandel, externe verkooppunten en abonnementsvormen zijn niet publiek gedocumenteerd. Daarmee lijkt de zichtbare verkoop vooral verbonden aan het museum en de eigen bestelroute.

Museumcafe De Tunkeamer is bereikbaar via De Witte Os, via Midstraat 99 en via de Museumstraat-zijde. Het cafe ligt in de voormalige tuinkamers van de familie De Jong en heeft een terras aan de Museumstraat. De openbare menukaart noemt onder meer tosti ham-kaas, tosti kaas en plakken suikerbole.

Publiek, team en activiteiten

De Koffieproeverij is onderdeel van de Douwe Egberts-presentatie. Bezoekers bereiden en proeven daar verschillende koffiesoorten en leren hoe smaak verandert wanneer koffie afkoelt. In 2024 werden tijdens Open Museum Maand ook koffieworkshops gegeven door voormalig melangeur Sipke. Het jaarverslag schatte daarnaast ongeveer 8.500 niet-museumbezoekers aan het museumcafe in 2024.

De organisatie rond De Witte Os leunt sterk op vrijwilligers. De werkgroep De Witte Os bestaat volgens het jaarverslag uit ongeveer vijftien mensen. Zij werken elk twee of meer dagdelen per week. Een kleinere groep van ongeveer drie ambachtsvrijwilligers brandt regelmatig koffie voor verkoop en geeft demonstraties. Iris Nutma staat publiek vermeld als directeur van de overkoepelende stichting.

Voor koffies van De Witte Os zijn geen koffiespecifieke wedstrijdprijzen openbaar gedocumenteerd. Wel kreeg de vernieuwde tentoonstelling Thuis bij Douwe Egberts in 2025 media-aandacht. Eerdere regionale berichtgeving behandelde onder meer Batavia 1753 en de rol van Sipke de Schiffart binnen de makersreeks van Museum Joure.

Disclaimer: We do our best to keep all information in this article as accurate as possible. Have you come across something that is no longer quite correct? Send a message to the editorial team at [email protected] and we'll update it!