Colombia Santa Maria Decaf

Colombia Santa Maria Decaf begint niet bij één beroemde finca, maar bij een gemeenschap. Deze koffie wordt opgebouwd als een community lot uit Santa Maria, in het noorden van Huila, waar The Coffee Quest koffie van ongeveer 25 kleine producenten samenbrengt. Namen als Delfin Carvajal, Fernando Tulio Lopez en Flor Marina Betancourt worden daarbij expliciet genoemd. In Santa Maria wordt het lot geselecteerd, geproefd en op kwaliteit afgestemd, zodat de koffie niet alleen traceerbaar blijft, maar ook een herkenbaar regionaal profiel houdt.

Die herkomst is belangrijk. Santa Maria ligt in een afgelegen berggebied van Huila, tussen de Colombiaanse Andes en het Colombiaanse massief, dichtbij het landschap rond Nevado del Huila. De koffie groeit hier op 1700 tot 2100 meter hoogte, in een mineraalrijke, vulkanische omgeving waar koele nachten en langzame rijping voor meer complexiteit zorgen. Tegelijk vertelt dit lot ook iets over de streek zelf. Juist door de afgelegen ligging bleven in Santa Maria langer traditionele en kwaliteitsgerichte variëteiten in omloop. In deze decaf komen Caturra, Pink Bourbon, Castillo en Colombia samen. Caturra staat bekend om zijn compacte groei en heldere zoetheid, Pink Bourbon om zijn verfijnde aromatiek, terwijl Castillo en Colombia juist veerkracht en stabiliteit in de teelt brengen.

Na de oogst krijgt deze koffie een extra stap die hem bijzonder maakt. Pacamara vermeldt de Sugar Cane decaf methode, ook bekend als EA, Ethyl Acetate. Daarbij worden de groene bonen eerst gestoomd om de poriën te openen. Daarna gaan ze in een oplossing op basis van ethylacetaat, een stof die uit gefermenteerd suikerriet kan worden gehaald en zich aan cafeïne bindt. Dat proces wordt herhaald tot vrijwel alle cafeïne is verwijderd, Pacamara spreekt van ongeveer 97 procent. Daarna worden de bonen opnieuw gestoomd, gedroogd en gepolijst. Het doel is duidelijk, cafeïne eruit halen zonder de koffie leeg of papierachtig te laten smaken.

Voor de smaak is dat van groot belang. De Sugar Cane methode laat doorgaans meer zoetheid en body staan dan veel liefhebbers van oudere decaf gewend zijn. Dat past goed bij Santa Maria, een oorsprong die van nature een zachte, toegankelijke kop geeft. Pacamara noemt geen exact roast profile voor deze koffie, maar de positionering zegt genoeg. Dit is een decaf die niet donker of zwaar bitter wordt gebracht, maar als een zoete, dagelijkse specialty koffie. De branderij in Halsteren roostert op een volledig elektrische Probat P05 en zet sterk in op controle, versheid en een schone branding. Daarmee lijkt het doel helder, een decaf maken die nog altijd als echte oorsprongskoffie smaakt.

Pacamara vat de kop kernachtig samen met karamel en rozijnen, en dat is een trefzekere beschrijving. In de geur mag een warme zoetheid worden verwacht, met tonen van bruine suiker, gedroogd fruit en een lichte chocoladetoets. Anders dan veel cafeïnevrije koffies komt deze boon niet dun of dof over. De rozijnachtige indruk wijst juist op concentratie, rijp fruit en een zachte, ronde intensiteit.

In de mond draait deze koffie vooral om balans. De body is vol voor een decaf, bijna stroperig, maar zonder zwaar te worden. De zuren blijven mild en vriendelijk, meer rijp fruit dan frisse citrus. Daardoor blijft de afdronk zacht, zoet en lang genoeg om interessant te blijven. Wie de stijl van Huila kent, herkent op de achtergrond nog iets van het regionale profiel, een nette, schone kop met fruitige elegantie, alleen hier vertaald naar een rustiger en troostrijker register. Dat maakt deze boon bijzonder geschikt voor drinkers die geen cafeïne willen, maar ook geen concessie aan smaak accepteren.

Rond deze koffie zit een opvallend sterk duurzaam verhaal. Pacamara werkt voor de inkoop samen met partners als The Coffee Quest en benadrukt dat boeren meer dan gemiddeld betaald krijgen. Die aanpak sluit aan op het model van The Coffee Quest zelf, dat in Santa Maria rechtstreeks koopt van kleine producenten en in de regio bekendstaat om eerlijke en vaste prijzen, gekoppeld aan kwaliteit. Bovendien bouwt het bedrijf in Santa Maria al jaren aan langetermijnrelaties, onder meer via het programma “Productores del Futuro”.

Daar komt nog een tweede laag bij. In Santa Maria loopt ook een duurzaam productieprogramma met meer dan twintig producenten, samen met National Parks of Colombia. Dat project richt zich op minder chemisch gebruik, compost, biologische bestrijding, waterbeheer, agroforestry en het planten van inheemse bomen. Voor deze specifieke decaf wordt geen afzonderlijke prijs of wedstrijdtitel genoemd. Wel komt de koffie uit een streek met aantoonbare erkenning in specialty coffee. De producentenvereniging La Victoria uit Santa Maria won eerder een editie van de Cup of Excellence in Colombia, en The Coffee Quest laat Santa Maria-lots alleen door na strenge kwaliteitsselectie en nieuwe cuppings na de decaffeïnering.

Een specifiek recept voor espresso of filter wordt voor deze boon niet gegeven. Pacamara houdt het bij praktische maaladviezen, medium voor V60 en Kalita, fijn voor AeroPress, espresso en mokapot, grof voor cafetière, Chemex en snelfilter. Dat laat vooral zien hoe breed inzetbaar de koffie is. De boon wordt verkocht als hele boon of gemalen, en is dus duidelijk bedoeld als toegankelijke specialty decaf voor meerdere zetmethodes, niet alleen voor één nichebereiding.

Ook de verpakking is het noemen waard. Pacamara gebruikt mono-plastic koffiezakken die bij het plastic afval kunnen, en laat die volgens de eigen duurzaamheidsinformatie CO2-neutraal produceren. De merkidentiteit met de motmot, een vogel uit Zuid- en Midden-Amerika, sluit mooi aan op het idee van schaduwrijke koffieplantages en natuurlijke balans. Qua beschikbaarheid lijkt Colombia Santa Maria Decaf een vaste plaats in het assortiment te hebben, met verpakkingen van 350 gram en 1 kilo en ook een abonnementsoptie. Tegelijk stond de productpagina op 15 maart 2026 als uitverkocht, wat aangeeft dat zelfs een toegankelijke decaf in specialty coffee niet onbeperkt beschikbaar is.