Costa Rica Don Alexis

Costa Rica Don Alexis vertelt het verhaal van een familie die koffie niet als bulkproduct ziet, maar als een eigen signatuur. Achter deze boon staat Don Alexis Coffee, het bedrijf van de familie Ramírez Navarro in Tablón del Guarco, Cartago. Alexis Ramírez begon daar in 1990 met koffie op grond die via de familie was doorgegeven. Een keerpunt kwam in 2015, toen de familie de micro-molen “Los Campos” bouwde. Vanaf dat moment kwam de verwerking in eigen hand, met meer controle over kwaliteit, traceerbaarheid en het karakter van ieder microlot.

De boerderij ligt in de regio Los Santos op 1750 meter boven zeeniveau, een hoogte die in Costa Rica vaak zorgt voor langzamere rijping en meer spanning in de kop. Los Santos staat bekend als een bergachtig koffielandschap met vruchtbare, vulkanische bodems en uitgesproken microklimaten. Op Los Campos vormt Caturra-Catuai de hoofdvariëteit. Dat is betekenisvol, omdat vooral Catuai geliefd is om zijn productiviteit, compacte groei en betrouwbare kwaliteit. Tegelijk laat de familie zien verder te kijken dan het klassieke Costa Ricaanse profiel, met aanplant van Typica, Gesha, Esperanza, Milenio en Centroamericano.

Voor deze koffie draait alles om het “black honey extended” proces. Daarbij worden rijpe bessen met de hand geplukt, vervolgens ongeveer 24 uur in zakken gerust en daarna gepulpt, terwijl een groot deel van de kleverige mucilage op de boon blijft zitten. Daarna volgt een lang droogtraject in de zon van ongeveer 25 dagen. Juist dat achterblijvende vruchtvlees maakt honey processing zo interessant. Het geeft meer zoetheid, meer textuur en vaak een dieper, rijper fruitbeeld dan een volledig gewassen koffie, zonder de wilde kant van veel naturals.

Frans de Grebber brandt deze koffie als een omni roast. Dat betekent een brandprofiel dat genoeg balans houdt voor meerdere zetmethoden, in plaats van zich hard op alleen espresso of alleen filter te richten. Toch noemt de productinformatie deze Don Alexis vooral sterk voor filterbereidingen. Dat past goed bij het lot: een omni roast bewaart doorgaans de frisse, gelaagde zoetheid van het black honey proces, terwijl de brander genoeg ontwikkeling meegeeft om de amandel, koek en chocoladeachtige diepte duidelijk te laten spreken.

In de kop presenteert Costa Rica Don Alexis zich meteen herkenbaar en uitnodigend. De brander noemt tonen van koekjesdeeg, rijpe sinaasappel en gekarameliseerde amandelen, met een zijdezachte, elegante body. Andere beschrijvingen van hetzelfde lot leggen daarnaast accenten op melkchocolade, een lichte funk en een zoete diepte die aan ahornsiroop doet denken. Samen schetst dat geen luidruchtige koffie, maar een gelaagde en verfijnde Costa Rica: zoet van toon, helder in fruit en warm in de basis.

De aciditeit lijkt eerder rijp en rond dan scherp. De sinaasappelnoot tilt het profiel op, maar blijft ingebed in romige zoetheid en notige warmte. Daardoor voelt de body niet zwaar, wel vol en glad. In de nasmaak blijven vooral karamel, amandel en een zachte citrusfrisheid hangen. Precies daar laat black honey vaak zijn kracht zien: niet in extreme intensiteit, maar in een kop die breed smaakt, soepel drinkt en toch genoeg detail bewaart om interessant te blijven voor de geoefende drinker.

Op duurzaamheidsvlak valt vooral de handelsstructuur op. Don Alexis werkt via Grounds met direct trade, waardoor tussenlagen uit de keten worden weggehaald en de link tussen producent en brander korter wordt. Grounds beschrijft dat model als transparant en traceerbaar, met single-estate microlots en een prijsopbouw waarin 60 procent bij de farmgate blijft. Dat maakt deze koffie interessant voor lezers die niet alleen naar smaak kijken, maar ook naar de manier waarop waarde wordt verdeeld tussen boer, logistiek en import.

Aan formele onderscheidingen wordt bij deze specifieke boon weinig ruchtbaarheid gegeven. Wat wel concreet wordt genoemd, is de SCA-score van 86 punten. Daarmee valt deze Don Alexis duidelijk in het specialty-segment. Die score past ook logisch bij het verhaal van de familie: eigen verwerking, focus op micro-lots, experiment met fermentatie en tegelijk een klassiek Costa Ricaans fundament van Caturra en Catuai. Het resultaat is geen marketingverhaal zonder inhoud, maar een koffie waarvan de kwaliteit ook in cijfers wordt bevestigd.

Praktisch gezien positioneert Frans de Grebber deze boon breed inzetbaar, met keuze uit hele bonen of verschillende maalgraden, maar de nadruk ligt duidelijk op filter. Een exacte V60- of espressoreceptuur wordt niet meegegeven, dus de koffie moet vooral op basis van smaaklogica benaderd worden: helder genoeg voor filter, rond genoeg voor wie met omni roasts experimenteert. Qua beschikbaarheid voelt dit als een typische single-origin seizoenskoffie. De familie werkt met microlots, en ook de import via Grounds volgt oogst- en aankomstmomenten. Daardoor heeft Costa Rica Don Alexis het karakter van een tijdelijke vondst, niet van een anonieme koffie die het hele jaar onveranderd blijft.